بسمه تعالی

تهران‌امروز:تراژدی انسانی در سومالی و وظیفه ما

هیچ خبری نگران‌کننده‌تر و مهیب‌تر از این نیست که در گوشه‌ای از این جهان، جان صدها هزار نفر انسان مستضعف به‌ویژه کودکان و زنان در معرض خطر مرگ قرار گرفته است و وجه وحشتناک‌تر آن مرگ گسترده انسان‌ها ناشی از گرسنگی ، تشنگی و بیماری است. متاسفانه این خبر در حال وقوع است و در سال 2011 که تصور می‌کنیم بشریت غرق در پیشرفت‌ها و موفقیت‌های گوناگون است و «ثروت ملل» رو به فزونی است، مردم کشور سومالی واقع در شرق و شاخ قاره آفریقا و همسایه اتیوپی، جیبوتی و کنیا در معرض یکی از فجیع‌ترین رویدادهای بشری هستند. اکثریت جمعیت 10میلیون نفری سومالی در قحطی، آوارگی و ناامنی به سر می‌برند و جان صدها هزار آواره سومالیایی در خطر است.

امیر دبیری‌مهر:هیچ خبری نگران‌کننده‌تر و مهیب‌تر از این نیست که در گوشه‌ای از این جهان، جان صدها هزار نفر انسان مستضعف به‌ویژه کودکان و زنان در معرض خطر مرگ قرار گرفته است و وجه وحشتناک‌تر آن مرگ گسترده انسان‌ها ناشی از گرسنگی ، تشنگی و بیماری است. متاسفانه این خبر در حال وقوع است و در سال 2011 که تصور می‌کنیم بشریت غرق در پیشرفت‌ها و موفقیت‌های گوناگون است و «ثروت ملل» رو به فزونی است، مردم کشور سومالی واقع در شرق و شاخ قاره آفریقا و همسایه اتیوپی، جیبوتی و کنیا در معرض یکی از فجیع‌ترین رویدادهای بشری هستند. اکثریت جمعیت 10میلیون نفری سومالی در قحطی، آوارگی و ناامنی به سر می‌برند و جان صدها هزار آواره سومالیایی در خطر است. آنتونیو گوترا، رئیس کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل بعد از بازدید از بزرگ‌ترین اردوگاه پناهندگان جهان در داداب در کنیا (همسایه جنوبی سومالی) به صراحت اعلام کرده بدترین فاجعه انسانی جهان در سومالی روی داده است. هرچند سایه شوم قحطی و خشکسالی بی‌سابقه در 60 سال اخیر کشورهای اتیوپی و کنیا و بخش‌هایی از اوگاندا و جیبوتی را نیز فرا گرفته است اما وضعیت سومالی وخیم‌تر از آن است که تصور شود. سازمان‌های بین‌المللی برای تامین غذای ضروری 4 میلیون انسان در معرض خطر به حدود نیم میلیارد دلار کمک مالی نیاز دارند. گزارش‌های یونیسف حکایت از این دارد که عمق فاجعه در سومالی به حدی است که پدران و مادران سومالیایی برای دستیابی به آب و غذا مجبور می‌شوند کودکان خود را کنار خیابان‌ها و جاده‌ها رها کرده و به امید به دست آوردن لقمه ای نان به اردوگاه‌های معدود توزیع غذا هجوم ببرند. برای اطلاع کسانی که چنین وضعیتی در یک گوشه برایشان عجیب می‌نماید، باید گفت سومالی در حال حاضر تنها کشوری است که از سال 1991 دولت ندارد. در واقع بعد از سرنگونی «زیادباره» دیکتاتور 80 ساله سومالی در سال 1991، شورشیان به جان یکدیگر و مردم سومالی افتاده و سومالی را به سرزمین وحشت تبدیل کردند. سازمان‌های بین‌المللی که سومالی عضو آنهاست، یعنی سازمان ملل، سازمان وحدت آفریقا، اتحادیه عرب و سازمان کنفرانس اسلامی در این 20 سال به ویژه در 2 سال اخیر نتوانسته‌اند اقدام موثری برای نجات و کمک به مردم این کشور انجام دهند و صلح و امنیت و غذا همچنان رویای دست‌نیافتنی مردم مسلمان سومالی است و 38 هزار سرباز خارجی مستقر در سومالی که اکثرا آمریکایی هستند نیز نتوانسته جهنم سومالی را تحمل‌کردنی کنند. هرچند متوسط طول عمر انسانها در سومالی حدود 45 سال است و 35 درصد کودکان در این کشور در بدو تولد یا قبل از 5 سالگی تلف می‌شوند اما با وقایع اخیر این احتمال وجود دارد متوسط عمر مردم سومالی باز هم کاهش یابد. گذشته از سابقه و تاریخ سومالی و علل شکل‌گیری وضعیت رقت‌بار مذکور در این کشور مسلمان، توجه به 3 نکته و مسئله در اینجا ضروری است. 1 - ناکارآمدی و انفعال سازمان‌های بین‌المللی در رسیدگی به وضعیت سومالی در سال‌های اخیر نشان می‌دهد این سازمان‌ها به‌ویژه سازمان ملل متحد در تحقق اهداف اولیه‌ خود شکست خورده است.امروز در سومالی نه امنیت وجود دارد و نه امکانات اولیه زندگی برای زنده ماندن. سازمان ملل و دیگر سازمان‌های بین‌المللی اساسا برای پاسداری از صلح و امنیت و رسیدگی و تامین حقوق اولیه انسان‌ها مثل تامین آب و غذا تاسیس شدند ولی تجربه سوزناک سومالی نشان می‌دهد این سازمان‌ها کارآمدی لازم را ندارند. البته ذکر این نکته ضروری است که فرآیند تصمیم‌گیری و اولویت‌دهی به مسائل جهانی بیشتر از اصل وجود این سازمان‌ها مورد نقد است. مشکل بزرگ سازمان‌های بین‌المللی، فقدان درک صحیح از ضرورت‌ها و اولویت‌های بشری است. چنانچه رسانه‌ها نیز اغلب عامدانه یا سهوا دچار این آفت می‌شوند.امروز جهان با مسائل و مشکلات گوناگونی در پنج قاره مواجه است اما هیچ‌کدام به اهمیت و حساسیت مرگ روزافزون عده‌ای کودک بر اثر گرسنگی و بیماری نیست و من این سوال را مطرح می‌کنم آیا توجه رسانه‌ای و عزم بین‌المللی به تناسب اهمیت موضوع به مسئله توجه می‌کند؟ شرم‌آورانه باید گفت خیر. 2 - فاجعه سومالی از افول اخلاق و انسان‌دوستی نیز در سطح جهانی حکایت دارد. دچار بدبینی نشده‌ام و قضاوت را به شما می‌سپارم آیا جهان با سونامی ژاپن هم اینچنین بی‌تفاوت برخورد کرد؟ آیا حادثه تروریستی نروژ در رسانه‌ها برجسته‌تر از فاجعه سومالی نبود؟ آیا بحران اقتصادی یونان بیشتر از قحطی سومالی در سرخط خبرها نیست؟ گناه مردم سومالی این است که فقیرند و مستضعف و در عین حال مسلمان. این مردم با ملاک‌های نا عادلانه جهان مدرن هیچ ستاره‌ای ندارند جز پوستی سیاه و سوخته و چشمانی از حدقه درآمده به انتظار جرعه‌ای آب و لقمه‌ای نان.دیدن تصاویر ارسال شده از سومالی و مطالعه گزارش‌ها برای صاحب‌نظران این پیام را دارد که هنوز بشر در انحطاط و اضمحلال اخلاقی و انسانی است و در خصوص پیشرفت و تکامل انسان در حوزه اخلاق و انسان‌دوستی بزرگنمایی صورت می‌گیردو واقعیت تلخ تر از آن است که تصویر سازی می شودو این دست فجایع بهانه خوبی است برای تامل و توجه بیشتر به این دست مسائل، البته با نگاهی منتقدانه و چاره‌ساز. 3 - نکته آخر و مهم‌تر سخن با مردم عزیز کشورمان است که در ماه مبارک رمضان که یکی از شئون آن به یاد آوردن درد گرسنگی و تشنگی است، برای کمک به مردم سومالی بشتابند. قلب هر انسان دلسوزی از دیدن تصاویر قحطی سومالی به درد می‌آید و اشک‌های انسان ناخواسته جاری می‌شود- وقتی جان دادن کودکی را بر اثر گرسنگی در برابر چشمان مادرش می‌بینیم- چه برسد به اینکه بدانیم این مردم مسلمان هستند و سال‌هاست در آوارگی و ناامنی به سر می‌برند. سال گذشته در چنین روزهایی سیل ویرانگر بسیاری از مردم پاکستان را بی‌خانمان کرد و مردم ما سخاوتمندانه دست یاری به همسایه شرقی بلند کردند و بحمدالله امسال مردم پاکستان رمضان آرام‌تری را سپری می‌کنند و ممنون و دعا گوی همه یاریگران به‌ویژه مردم ایران هستند اما مردم مظلوم و مستضعف سومالی وضعیتی بسیار وخیم‌تر از مردم پاکستان دارند و چشم به‌راه کمک‌های جهانی به‌ویژه مردم مسلمان هستند. عظمت روحی ملت‌ها در این عرصه‌ها و صحنه‌ها آشکار می‌شود. لازم است با هماهنگی و همکاری دولت محترم به‌ویژه فعال شدن رسانه‌ها و سازمان‌هایی مانند جمعیت هلال احمر، کمیته امداد، بنیاد مستضعفان و بنیادهای خیریه غیر دولتی و وزارت امور خارجه تمام توان ملی ایران برای کمک‌رسانی به مردم سومالی به‌کار گرفته شود و با این اقدام هم بار دیگر در صحنه جهانی از نوع‌دوستی، صلح‌طلبی و باورمندی ایرانیان به آموزه‌های الهی تصویری درخشان و خیره‌کننده ترسیم شود و هم در این ماه مبارک قلب مبارک رسول خدا حضرت محمد مصطفی (ص) از توجه جامعه اسلامی به یکدیگر شاد گردد و در نهایت جلب رضایت الهی در ماه خدا ذخیره دنیا و آخرت همه ایرانیان گردد.